Hoe word je een imperfectionist?

Perfectionisme. Het zit in mij. In de aard van het beestje. Ik weet het nog goed, toen ik mijn stedenproject moest maken in groep 5. Ik koos de stad Delft. Toen deden we alles nog met de hand; schrijven, tekenen, knippen en plakken. Met de allergrootste zorgvuldigheid tekende ik lijntje voor lijntje het wapen van de stad. Bezocht ik de VVV. Knipte ik alle plaatjes uit. Ik vergaarde alle informatie over Delft die er maar te vinden was. En wilde alles zo goed mogelijk documenteren. Als jong meisje gaf dit streven naar een perfect resultaat mij een gevoel van macht en controle. Mijn angsten en onzekerheden, met nog niet zolang gescheiden ouders, beteugelde ik hiermee. Dat was allemaal lastig te begrijpen. En ik had er geen invloed op. Maar ik had wél invloed op mijn prestaties. Perfectionisme werd mijn overlevingsmechanisme. In mijn rapporten stond steevast dat ik wat gespannen kon zijn omdat ik het allemaal zo goed wilde doen. Best lastig om terug te lezen en te erkennen. Maar wel belangrijk. Want het is een deel van wie ik ben. En ik wil dat jonge meisje niet (meer) afwijzen. Maar haar vertellen dat het oké is. Dat ze zo haar best deed. Maar dat ze zich nu niet meer steeds opnieuw hoeft te bewijzen.

Waarom ik het uitmaak met perfectionisme

Het overlevingsmechanisme van alles zo goed mogelijk te willen doen gaf mij een vals gevoel van controle. Vals, want echte controle bestaat niet. Controle over hoe dingen lopen hebben we niet. Over het gedrag van andere mensen ook niet. Over menselijke fouten net zo min. Mijn streven naar perfectie heb ik bijna 30 jaar volgehouden. Tot de druk me teveel werd. Ik kreeg een burn-out. Mijn burn-out heeft me laten inzien dat perfectionisme me niet gelukkig gaat maken. Dat perfectionisme niet zorgt voor een perfect gevoel. Het zorgt voor een onvolledig gevoel. En dat het er wél toe doet hoe ik me voel. Dat het zelfs het allerbelangrijkste is hoe ik me voel. De spanning en de stress die perfectionisme met zich meebrengen zijn het goede eindresultaat voor mij niet meer waard.

Er is niks mis met je best doen, het beste uit jezelf willen halen. Doelen stellen. Ergens naartoe werken. Zorgvuldig zijn. Maar lieve perfectionist in mij, je hebt me opgebroken. Jij voedt mij met het idee dat het altijd beter kan. En dat het daarmee ook altijd beter zou moeten. Dat ik niet mag rusten voordat het volmaakt is. Het probleem van een perfectionist is echter dat het nooit volmaakt is. Er valt altijd iets aan te merken op het resultaat van je inspanningen. Dit zorgt voor stress en verkramping. Het maakt je lijf gespannen. Je ademhaling kort en oppervlakkig. Je hart bonzend. Je spieren hard. Klaar om te vechten of te vluchten. Terwijl er in realiteit niks aan de hand is. Maar in je hoofd wel. Tijd om het uit te maken met jou, perfectionisme!

Perfectie = saai

Bovendien is perfectie saai! Ik houd van mensen die imperfect zijn. Die hun onvolmaaktheden, kwetsbaarheden en onhebbelijkheden delen met de wereld. Ik zie dan iets van mezelf in een ander. Dat maakt het interessant. Dan is er meer dan de facade die we aan de buitenkant zien. Imperfectie zorgt voor herkenning. En herkenning zorgt voor verbinding. Op Instagram volg ik dan ook geen fitgirls (sorry fitgirls) of perfecte poppetjes met flawless eyeliner. Ik zie liever de persoon achter die buitenkant. Ik zie liever wie iemand werkelijk is. Dat is wat mij tot iemand aantrekt. Wat iemand uniek maakt. Perfectie is saai. Be weird!

Een perfectionist:

✓ Is een workaholic;
✓ Is een controlfreak;
✓ Kan eindeloos afwegen en piekeren;
✓ Gaat kwetsbaarheid en liefde uit de weg uit angst voor afwijzing;
✓ Toont zelfverzekerd en outgoing gedrag wanneer hij of zij eigenlijk bang en introvert is;
✓ Ervaart een schuldgevoel en schaamte omdat hij of zij fouten niet kan loslaten;
✓ Ervaart stress en gevoelens van angst;
✓ Let erg op het uiterlijk en heeft weinig zelfvertrouwen;
✓ Denkt in termen van ‘Ik zou moeten…’ in plaats van ‘Ik ben..’;
✓ Zegt ja tegen iedereen, behalve tegen zichzelf;
✓ Is niet aanwezig in het nu, maar in het verleden of de toekomst;
✓ Zoekt goedkeuring bij anderen maar is bijna nooit tevreden.

Imperfectionist-in-wording

Dat je imperfectionisme (is dit een correct woord?) nastreeft betekent niet dat je perfectionisme er niet mag zijn. Dat zou immers weer perfectionistisch zijn. Snap je het nog? 😉 Alles mag er zijn. Mijn hardnekkige perfectionisme steekt dan ook regelmatig de kop op. Zo ook bij het starten van mijn blog, afgelopen zomer. Wie ben ik om een blog te starten (perfectionisme: Mensen zitten niet te wachten op jouw verhaal, er zijn al meer dan genoeg blogs)? Mijn site ziet er niet uit en is amateuristisch, wat zullen ze denken (perfectionisme: Jup, je bent een loser. Stop er maar mee)? Ik ben nog niet ‘af’ of perfect, waarom zou ik mijn lessen dan delen (perfectionisme: Je moet eerst perfect zijn voordat je kunt delen. Heeft geen zin dit)? Bullshit, bullshit en nog eens bullshit!

Perfectionisme is eigenlijk verkapte angst. Deze angst probeert je zo klein mogelijk te houden. Zodat je in je veilige, kleine wereldje blijft. Spoiler alert: the magic happens where your comfort zone ends. Echt waar. Probeer de volgende keer als ‘ie opsteekt dat perfectionistje in jou eens aan te kijken. Te bedanken voor haar poging om jou te beschermen. En retour te sturen. Toch te gaan voor datgene wat jij diep vanbinnen wil. Of dat enge ding te doen. Ieeeh. Aaah. Oeeeh. Je kan het. Echt waar!

Velen van ons strugglen met perfectionisme. Het is dus niets geks of raars. Niets om jezelf voor te straffen. Ik noem mezelf een imperfectionist-in-wording. Ik ben er nog niet. Maar ik kom er. Stap voor stap. Ik wil je laten zien hoe je door je perfectionisme los te laten meer vanuit jezelf kunt leven. Je dromen en wensen kunt gaan ontdekken. En stappen gaat zetten om die te realiseren. Als imperfectionist durf jij dat aan.

Een imperfectionist:

☼ (H)erkent perfectionistische trekjes zodat ze overwonnen kunnen worden;
☼ Kent het verschil tussen een perfecte en goede prestatie;
☼ Omarmt wie hij of zij is. Is dus authentiek;
☼ Probeert nieuwe dingen. Ook als beginner;
☼ Kent zijn of haar waarden en leeft daarnaar;
☼ Maakt fouten, faalt en leert dat loslaten. Ziet falen bovendien als leermoment;
☼ Erkent zijn of haar menselijkheid en ziet in dat gevoelens van tekortschieten deel uitmaken van de menselijke ervaring;
☼ Kiest liefde boven angst;
☼ Weet dat er niet zoiets bestaat als controle. En laat die dus los;
☼ Stelt grenzen en zegt nee;
☼ Leeft in het nu en neemt het zoals het komt;
☼ Laat kwetsbaarheden zien.

Bedenk ook dat perfectie iets anders betekent voor iedereen. Wat voor jou wel oke is, is voor iemand anders uitmuntend. Zeker als je een perfectionist bent, hoef je niet bang te zijn dat je geen goed werk aflevert. Jij gaat altijd voor de 140%. Probeer eens genoegen te nemen met 80%. Over het algemeen kost de inspanning om van die 80% naar jouw 100% te komen ook nog eens de meeste energie. Twintig keer het lettertype veranderen, die ene afbeelding toch nog drie millimeter naar boven, of toch een stukje naar links. Niks mis met zorgvuldigheid, maar overdrijf het niet.

Als je ergens ongelukkig van wordt of een gevoel van onvolledigheid bij ervaart, vraag je dan eens af of je op zoek was naar perfectie. Merk het op bij jezelf. Zonder oordeel. En vertel je zelf dat je er niet meer in gaat trappen. Je maakt het uit met perfectionisme. Je wordt een imperfectionist!

“Wat heel moeilijk is, en erg helpt, is niet langer proberen perfect te zijn, maar proberen jezelf te zijn” (Anna Quindlen).

Deel deze blog via:
Share:

2 Reacties

  1. oktober 26, 2018 / 1:33 pm

    Prachtige blog. Dankje voor je openheid en wat moet het heerlijk zijn perfectionisme wat meer los te laten.

    • Emma van Egmond
      Auteur
      oktober 28, 2018 / 1:07 pm

      Dank je wel Jitske! Leuk om te horen 🙂 Het is inderdaad heel fijn om perfectionisme meer los te laten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *