Eerste Hulp Bij Stress: meditatie

Een oud zen-gezegde luidt: “Je moet elke dag 20 minuten mediteren. Tenzij je het te druk hebt, dan moet je een uur gaan zitten”. Say whaaat? Mijn oude ik had dit direct als bullshit bestempeld. Want als je het druk hebt ga je toch niet stilzitten, maar dingen gedaan krijgen? Dit slaat toch nergens op? Überhaupt mediteren. Stilzitten en geen gedachten mogen hebben, dat is niks voor mij. Boy, was I wrong…. In dit blog vertel ik wat meditatie mij oplevert, ga ik in op veelgehoorde misverstanden rond meditatie en geef ik meditatie-tips.

Meditatie: tijdsverspilling of innerlijke rust?

Toen ik vier maanden thuis zat met een burn-out wees een vriendin mij op een meditatie-app. Ik downloadde de app, zonder de intentie hem te gebruiken. Het idee leek me leuk. Ik had sporadisch wel eens mindfulness oefeningen gedaan. Voor stilzitten had ik geen tijd. Ik moest tenslotte die burn-out verslaan. Oplossen die hap. Productief zijn. Dan wel niet op mijn werk maar wel op alle andere vlakken in mijn leven. Ik snapte niet waar mijn vriendin de moed vandaan haalde om stil te gaan zitten. Toch trok het me. Wat innerlijke rust zou niet verkeerd zijn, dacht ik. Nu kan ik oprecht zeggen dat ik meditatie the bomb vind. Ik mediteer (bijna) elke dag en kan niet meer zonder.

➳ Misverstand 1: Om te kunnen mediteren moet je je gedachten stoppen. De eerste keer dat ik ging liggen met een geleide meditatie voelde ik mijn lijf kloppen en suizen. Mijn hoofd draaide overuren en mijn monkey mind jumpte van links naar rechts. “Aaaaargh, dit is niks voor mij”. Ik kon mijn gedachten niet stoppen. Tot ik op een middag weer een poging waagde en de begeleidende stem mij vertelde dat het normaal is dat je gedachten alle kanten opgaan. Dat meditatie gaat over kijken naar alles wat voorbij komt vanuit de rol van milde toeschouwer. Dat gedachten en emoties komen en gaan. En jij blijft. Het bewustzijn. Datgene wat alles waarneemt. Precies daarin zit de rust die meditatie je kan brengen. Hoe wild je emoties en gedachten ook zijn.

➳ Misverstand 2: Met meditatie bereik je niks nuttigs. Je zit stil, er lijkt niets te gebeuren. Alle to-do’s en onbeantwoorde mails blijven liggen. Schijn bedriegt, want door rust te nemen laad je jezelf op en kun je op een gezonde manier weer actief zijn. Zonder jezelf uit te putten. Tijdens meditatie wordt je parasympatische zenuwstelsel geactiveerd. Dit deel van je autonome zenuwstelsel beïnvloedt je organen zodanig dat je lichaam in een toestand van rust en herstel komt. Je parasympatische zenuwstelsel wordt geactiveerd in situaties waar je je veilig voelt en weinig prikkels krijgt. Je hart klopt trager, je vertering komt op gang en het zelfherstellend vermogen van het lichaam wordt geactiveerd. Je lichaam is heel intelligent, weet wat het nodig heeft en hoe het zich moet ontspannen. Wij (lees: ons hoofd) staan alleen vaak in de weg.

Je sympathisch zenuwstelsel, het grootste deel van de dag actief, reageert op gevaar en brengt het lichaam in staat van paraatheid en actie. Het schakelt de overlevingsmechanismen vechten, vluchten of bevriezen in. Deze zijn bedoeld om je veilig te stellen voor gevaarlijke dieren, maar als je chronische stress hebt verkeert je lichaam constant in deze staat. Je hart gaat sneller kloppen en je spieren worden aangespannen. Als je stress ervaart of een burn-out hebt is het dus cruciaal om je parasympatische zenuwstelsel te activeren. Best nuttig, dat mediteren.

➳ Misverstand 3: Meditatie is gericht op ontspanning. Deels waar, maar het brengt meer. Door regelmatig te mediteren ga je betere beslissingen nemen, verbetert je relativeringsvermogen, creativiteit en geheugen. Je slaapt beter en ervaart minder stress. Wow! Met meditatie bereik je bovendien je onderbewustzijn, verborgen gebieden in het brein die normaal buiten het bereik van ons waakbewustzijn liggen. Je onderbewustzijn stuurt zo’n 95% van je gedrag en beslissingen aan. Je onderbewustzijn is al vanaf dat je een baby’tje was geprogrammeerd door de wereld om je heen. Door ouders of familie, school en de samenleving. Als kind ben je een spons en zuig je alles uit je omgeving in je op. Hierdoor ontwikkel je overtuigingen die zich in je onderbewustzijn nestelen. Denk aan ‘ik kan het niet’ of ‘ik ben niet goed genoeg’. Die overtuigingen beïnvloeden een groot deel van je huidige gedrag, terwijl ze je niet meer dienen. Meditatie bereikt de diepere bewustzijnslaag en helpt je om jezelf langzaam te herprogrammeren met overtuigingen die je zelf kiest, zoals ‘ik ben goed genoeg’ of ‘ik hoef me niet te bewijzen’. Net zoals een computer regelmatig moet worden opgeschoond heeft je geest dat ook nodig.

➳ Misverstand 4: Pas na jarenlang oefenen kan je mediteren. Er bestaat niet zoiets als goed of fout mediteren. Of je nu rustig of onrustig bent, je kunt altijd mediteren. Misschien dat je je niet direct ontspannen voelt. Dat is oké. Meditatie heeft niet als doel om ontspanning te bereiken. Het is juist de kunst om even helemaal niets na te streven. Gewoon te zijn en waar te nemen wat er nu is. Iedereen kan het! Het is wel zo dat hoe meer je mediteert, hoe makkelijker je lichaam een bepaalde staat bereikt en hoe dieper je bij je onderbewustzijn komt. Je kunt je geest dus tot op bepaalde hoogte wel zien als een spier die je kunt trainen.

Mijn persoonlijke meditatietips

Absoluut de app Insight Timer (#nospon, was het maar zo’n feest). Een paar leraren die ik fijn vind: Lisa Hubler, Glenn Harrold, Michael Mackintosh, Lisa Romano, Glenda Cedarleaf, Sarah Blondin, Bethany Auriel-Hagan en Jennifer Piercy. Het leuke is dat je elke keer nieuwe meditaties kan ontdekken en je eigen favorieten kunt verzamelen. Je kunt een quickie van 5 minuten doen om de dag mee te beginnen of juist in de avond een yoga nidra of ontspannende meditatie.

Als je een geleide meditatie doet is het fijn om te luisteren met oordopjes in en een slaapmasker op. Zo sluit je je af voor externe prikkels en raak je dieper in de meditatie. Je kunt gaan liggen op de bank. Je handen losjes op je bovenbenen of een hand op je buik en een op je borst. Je benen losjes een stukje uit elkaar. Zorg ervoor dat je niet gestoord wordt. Laat je meevaren op de in- en uitbeweging van je ademhaling en ontspan. Laat je gedachten en gevoelens voorbij drijven.

Prestatiedruk in de meditatiewereld

In de app Insight Timer zit een tool die je meditatie-statistieken bijhoudt. Niet helemaal in lijn met de meditatiefilosofie, welke gaat over niet-oordelen en niet-presteren. Maar toch vind ik (lees: mijn ego) het leuk om deze statistieken af en toe te bekijken. Ik heb nu 11 milestones (een soort stickers), 415 keer en 146 uur gemediteerd. Je hoort mensen wel eens zeggen dat alleen mediteren zonder geluidsbestand ‘telt’. Tevens niet echt in lijn met de meditatiemindset (haha). Het is misschien niet the real deal. Maar ik vind het heerlijk en voor mij werkt het. En dat is wat telt.

Mediteer jij wel eens? Wat zijn jouw favoriete meditaties? Wat brengt het jou? Ik ben benieuwd!

Deel deze blog via:

4 Reacties

  1. Sandra
    september 26, 2018 / 12:26 pm

    Hi Emma,
    Ik heb gekeken bij Inzicht Römer, omdat ik het ook wil gaan proberen.
    Wat zijn goede meditaties voor beginners? Heb je tips?
    Groetjes, Sandra

    • Emma
      Auteur
      september 26, 2018 / 1:45 pm

      Hoi Sandra,
      Tof dat je het gaat proberen. Ben benieuwd wat het je brengt. Op Insight Timer staat een gratis cursus (free course) ‘Learn How To Meditatie in Seven Days’. Die zou je kunnen doen. Of je kunt in de (Engelse) app klikken op Meditations, en dan klikken op hoeveel tijd je hebt, bijv. 6-10 minuten. Een adem- of ontspanningsmeditatie is fijn om mee te beginnen. Of een bodyscan. Probeer een paar korte en als je het niks vindt klik je het weg en kies je een andere. Als je een fijne hebt kun je hem rechtsboven opslaan in je favorieten.
      Laat je me weten hoe het was? 🙂
      Groetjes, Emma

      • Sandra
        september 26, 2018 / 3:15 pm

        Dank je! Ik laat het je weten. X

  2. Sandra
    september 27, 2018 / 8:55 am

    Namaste X

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *